Diagnoza w kulturze. Doświadczenia badawcze, animacyjne i artystyczne. Zapraszamy do lektury nowego, specjalnego numeru Kultury Współczesnej

Diagnoza. Termin przez długi czas kojarzył się nam z kontekstem medycznym, ewentualnie z pracą socjalną lub działaniami szkolnych pedagogów – chociaż jest przecież bardzo zakorzeniony w polskiej tradycji badań społecznych i humanistycznych. Tradycji, o której nieco (i jak sądzimy nieprzypadkowo) zapomniano. Raz, dlatego, że opierała się na dosyć schematycznym myśleniu o świecie społecznym, myśleniu, które stopniowo się zdezaktualizowało wraz z licznymi zwrotami w obrębie nauk społecznych i humanistycznych, których w ostatnich dekadach doświadczyliśmy. Dwa, dlatego, że tradycja ta zawierała w sobie sporą dawkę apodyktyczności. Jej rdzeniem było przecież przekonanie, iż badacz diagnozujący rzeczywistość nie jest jej częścią, ale kimś w rodzaju specjalisty od zmiany społecznej, kto – niczym wytrawny lekarz – rozpoznaje chorobę, na którą cierpi zbiorowość, przeprowadza stosowną terapię i przywraca pożądany porządek. Trzy, dlatego, że gwałtowna zmiana wszystkich sfer życia społecznego w Polsce, która zaszła w ostatnich trzech dekadach, uczyniła kulturę niewidzialną, spychając ją na margines społecznych hierarchii ważności i dyskursu politycznego2. Dopiero na początku obecnej dekady sytuacja zaczęła powoli ulegać zmianie. Dostrzegliśmy wówczas, że kultura jest istotna jako integralna część życia społecznego, a co za tym idzie, że niezwykle ważna jest analiza kondycji, w jakiej ona się znajduje. Zauważyliśmy też, że identyfikacja słabości tradycyjnych badań diagnostycznych nie powinna prowadzić do wniosku, iż sama diagnoza jest zbędna. Jak doskonale wiemy – jest dokładnie przeciwnie. Nie da się działać, nie diagnozując, a więc nie określając, jak skonstruowana jest rzeczywistość, jakie powiązania istnieją między tworzącymi ją elementami, a przede wszystkim nie sprawdzając, jak świat, w którym żyjemy, ma się do tego, w którym chcielibyśmy żyć. Istotą wszelkiej diagnozy jest przecież nie tylko poznawanie, ale i odnoszenie tego, czego się w trakcie tego rodzaju analiz dowiedzieliśmy, do pewnego ideału, który uznajemy za słuszny. W tym sensie każda i każdy z nas diagnozuje: relacje, w które wchodzi; społeczne konteksty, w których działa; zbiorowości, których jest członkiem; to, co tu i teraz i to, co może stać się w przyszłości [...]  

Diagnoza w kulturze. Wstęp (fgm) Agata Skórzyńska, Marek Krajewski

 

Zapraszamy serdecznie do dalszej lektury Wstępu oraz pozostałych artykułów najnowszego numeru 5 - specjalnego Kultury Współczesnej pt.: Diagnoza w kulturze. Doświadczenia badawcze, animacyjne i artystyczne,  który opublikowany został wyłącznie w wersji elektronicznej i od lutego 2017 roku dostępny jest już na naszej stronie (patrz: zakładka Archiwum).

piątek, Marzec 17, 2017
do góry