NR 1/1993

Wersja elektroniczna numerów archiwalnych powstała w wyniku współpracy z Biblioteką Elbląską im. Cypriana Norwida (http://www.bibliotekaelblaska.pl/).

Spis artykułów

Modele racjonalności w kulturze współczesnej

  • Marek Kwiek
    Richarda Rortyego postmodernistyczny świat ironii
    Marek Kwiek przedstawia w omawianym artykule poglądy Richarda Rortyego, opiera się przede wszystkim na książce Rortyego "Przygodność, ironia, solidarność". Następnie pokazuje relację w jakiej pozstaje Rorty do myśli filozoficznej II poł. XX wieku (m. in. Lyotarda, Derridy).
  • Michał Buchowski
    W obronie racjonalności a przeciw schizofrenii umysłu
    Michał Buchowski dyskutuje w omawianym artykule z niektórymi tezami Stanleya J. Tambiaha pochodzącymi z jego książki Magic, science, religion and the scope of rationality. Książka ta zajmuje się relacją między religią, magią i nauką oraz racjonalnością różnych typów praktyk i przekonań.
  • Karl-Otto Apel
    Wspólnota komunikacyjna jako transcendentalne założenie nauk społecznych
    Artykuł przedstawia refleksje autora wokół problemów związanych z filozoficzną teorią nauki, która zdaniem Karla-Otto Apla musi odpowiedzieć na postawione przez Kanta pytanie o transcendentalne warunki możliwości i prawomocności nauki. Odpowiedź taka powinna uwzględniać transcendentalną wartość języka i wspólnoty językowej.
  • Ewa Kobylińska
    Etyka w wieku nauki (O transcendentalno-pragmatycznej etyce dyskursu K.-O. Apla)
    Artykuł omawia koncepcję transcendentalnego uasadnienia etyki zaprooponowaną przez Karla-Otto Apla. Autorka artykułu podkreśla wartość krytycznego programu Apla i relacjonuje dokonaną przez niego krytykę innych stanowisk filozoficznych (m. in. filozofii analitycznej, postmodernizmu).
  • Richard Rorty
    Racjonalność i różnica w kulturze: ujęcie pragmatyczne
    W omawianym artykule zostały opisane trzy sposoby rozumienia racjonalności i trzy sposoby rozumienia kultury. Richard Rorty wykorzystując prace m. in. Nandyego i Deweya zastanawia się jaki model kultury bardziej sprzyja powstaniu tolerancyjnego i demokratycznego społeczeństwa w którym udałoby się znacząco zmniejszyć ilość doznawanego przez jego członków cierpienia.
  • Edward M. Świderski
    O racjonalności podmiotu działania
    Zdaniem autora artykułu stosunek do psychologii w dużym stopniu wyznacza stanowisko w filozoficznej dyskusji nad teorią działania. W artykule zostało przedstawionych kilka podejść do psychologii oraz sposób w jaki podejścia te przekładają się na teorię działania. Zrelacjonowane zostały poglądy m. in. Paula Churchlanda, Richarda Rortyego, Donalda Davidsona i Karla Poppera.

Dyskusja wokół "Przyczynków do antropologii współczesności" Marcina Czerwińskiego

  • Krzysztof Kostyrko
    O pojęciu kompetencji kulturowej
  • Marcin Czerwiński
    Głos autora w dyskusji
  • Anna Wyka
    Kilka pytań i parę uwag
  • Michał Buchowski
    Przyczynki do przyczynków do antropologii współczesności
  • Andrzej Miś
    Przyczynki czy teoria?
  • Jadwiga Mizińska
    O dzisiejszym braku ładu antropologicznego
  • Andrzej Szahaj
    Kilka wątpliwości co do (dyskretnie) modernistycznego nastawienia Marcina Czerwińskiego
  • Teresa Kostyrko
    Uwagi o "Przyczynkach do antropologii współczesności"
  • Elżbieta Gieysztor-Miłobędzka
    O "Przyczynkach do antropologii współczesności" w kontekście współczesnej humanistyki
  • Anna Zeidler-Janiszewska
    Między "mocną" i "słabą" hermeneutyką
  • Roman Kubicki
    Kilka uwag o eksplanacyjnych możliwościach psychologii

Recenzje i omówienia

  • Krystyna Wilkoszewska
    Paula Virilio filozofia prędkości i estetyka znikania
  • Anna Zeidler-Janiszewska
    O estetycznej transformacji filozofii transcendentalno-pragmatycznej
    Heinz Paetzold, Ästhetik der neueren Moderne. Sinnlichkeit und Reflexion in der konzeptionellen Kunst der Gegenwart, Stuttgard 1990
  • Grzegorz Dziamski
    Moda jako ironia nowoczesności
    Elizabeth Wilson, Adorned in Dreams. Fashion and Modernity, London 1985
  • Beata Frydryczak
    Postmodernizm i polityka
    Jonathan Arac {ed.}, Postmodernism and Politics, Minneapolis 1989
  • Romana Kolarzowa
    Metafizyka europejska albo ściana płaczu
    Colin Wilson, Outsider, Poznań 1992
do góry